{"id":7762,"date":"2023-03-28T10:39:38","date_gmt":"2023-03-28T10:39:38","guid":{"rendered":"https:\/\/ww2.recshqiperi.org\/?p=7762"},"modified":"2024-09-20T10:40:23","modified_gmt":"2024-09-20T10:40:23","slug":"forumi-kombetar-per-ndryshimet-klimatike","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rec.spontan.agency\/sq\/2023\/03\/28\/forumi-kombetar-per-ndryshimet-klimatike\/","title":{"rendered":"Forumi Komb\u00ebtar p\u00ebr Ndryshimet Klimatike"},"content":{"rendered":"<p>Ndryshimet Klimatike ishin n\u00eb fokus t\u00eb Forumit Komb\u00ebtar t\u00eb Organizatave t\u00eb Shoq\u00ebris\u00eb Civile q\u00eb u mbajt n\u00eb dat\u00ebn 28 mars 2023. Forumi kishte p\u00ebr q\u00ebllim t\u00eb b\u00ebnte bashk\u00eb OSHC-t\u00eb n\u00eb diskutimin mbi masat q\u00eb duhet t\u00eb nd\u00ebrmerren p\u00ebr t\u00eb adresuar problematik\u00ebn e ndryshimeve klimatike n\u00eb zbatim t\u00eb qasjeve t\u00eb aft\u00ebsive rip\u00ebrt\u00ebrit\u00ebse n\u00eb nivel komb\u00ebtar e lokal.<\/p>\n<p>Objektivat kryesore e Forumit ishin:<br \/>\nTheksimi i nevoj\u00ebs p\u00ebr nj\u00eb kuad\u00ebr m\u00eb t\u00eb plot\u00eb p\u00ebr zbutjen dhe p\u00ebrshtatjen e ndikimeve klimatike.<br \/>\nNevoja p\u00ebr gjith\u00ebp\u00ebrfshirje t\u00eb politikave klimatike n\u00eb sektor\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm t\u00eb ekonomis\u00eb dhe rritje t\u00eb aft\u00ebsive rip\u00ebrt\u00ebrit\u00ebse ndaj fatkeq\u00ebsive.<br \/>\nRritja e kapaciteteve t\u00eb institucioneve n\u00eb burime njer\u00ebzore dhe ato financiare p\u00ebr t\u2019i adresuar \u00e7\u00ebshtjet klimatike n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Integrimit Evropian.<br \/>\nForcimi i rolit t\u00eb OSHC-ve n\u00eb advokimin e \u00e7\u00ebshtjeve klimatike.<\/p>\n<p>Organizatat e Shoq\u00ebris\u00eb Civile dhe publiku i gjer\u00eb paraqiten gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsuar p\u00ebr pasojat klimatike. M\u00eb shum\u00eb grupe po angazhohen n\u00eb iniciativa p\u00ebr t\u00eb advokuar integrimin e \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb klim\u00ebs n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb sektor\u00ebt, me q\u00ebllim rritjen e nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit t\u00eb publikut t\u00eb gjer\u00eb dhe institucioneve n\u00eb nivel komb\u00ebtar dhe lokal.<\/p>\n<p>Me rritjen e temperatur\u00ebs me +1.09oC n\u00eb periudh\u00ebn 2011-2020 krahasuar 1850-1900, referuar k\u00ebtu raportit vler\u00ebsues t\u00eb IPCC t\u00eb mars 2023 , ndryshimet klimatike jan\u00eb nj\u00eb realitet global. Ky fenomen paraqitet si k\u00ebrc\u00ebnim i shtuar ndaj vendeve t\u00eb vogla si Shqip\u00ebria, ku \u00ebsht\u00eb rritur frekuenca e ngjarjeve ekstreme t\u00eb motit si p\u00ebrmbytjet, that\u00ebsira e tejzgjatur, val\u00ebt e t\u00eb nxehtit dhe zjarret n\u00eb pyje, etj. Rreth 55% e popullsis\u00eb s\u00eb vendit ton\u00eb , kryesisht e p\u00ebrqendruar n\u00eb Ult\u00ebsir\u00ebn Per\u00ebndimore, vler\u00ebsohet t\u00eb jet\u00eb e ekspozuar ndaj rreziqeve t\u00eb lidhura me klim\u00ebn, nj\u00eb shif\u00ebr m\u00eb e lart\u00eb se vler\u00ebsimi global prej 40-45%. Vet\u00ebm gjat\u00eb tre muajve t\u00eb k\u00ebtij dimri, disa komunitete n\u00eb Qarkun e Shkodr\u00ebs jan\u00eb gjendur tre her\u00eb t\u00eb p\u00ebrmbytura n\u00ebn v\u00ebrshimin e ujrave t\u00eb lumit Drin dhe Buna, sip\u00ebrfaqet e pyjeve dhe zonave t\u00eb djegura k\u00ebt\u00eb ver\u00eb k\u00ebrc\u00ebnuan n\u00eb jo pak raste edhe vet\u00eb sezonin turistik, sikund\u00ebr that\u00ebsirat e zgjatura kan\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00ebn presion sektorin energjitik dhe at\u00eb bujq\u00ebsor.<\/p>\n<p>Ndikimi i k\u00ebtyre fenomeneve ka veprim t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb mbi ekonomin\u00eb me ndikim mbi prodhimin e energjis\u00eb nga burimet hidrike, rritjen e konsumit t\u00eb energjis\u00eb, p\u00ebrdorimit t\u00eb ujit, prodhimin bujq\u00ebsor e blegtoral, duke cenuar drejtp\u00ebrdrejt\u00eb sigurin\u00eb dhe mir\u00ebqenien e popullat\u00ebs. Infrastruktura urbane, p\u00ebrfshir\u00eb transportin, sistemet e uj\u00ebsjell\u00ebs-kanalizimeve dhe ato t\u00eb furnizimit me energji gjenden n\u00ebn presionin e shtuar t\u00eb ngjarjeve ekstreme t\u00eb motit, duke cenuar cil\u00ebsin\u00eb e sh\u00ebrbimeve dhe furnizimit, deri n\u00eb nd\u00ebrprerjen e tyre, me humbje ekonomike dhe ndikim m\u00eb t\u00eb shprehur mbi shtresat e varfra t\u00eb popullsis\u00eb. Sipas raporteve t\u00eb Komunitetit t\u00eb Energjis\u00eb, kriza energjitike n\u00eb vitin 2022 ka rritur n\u00eb 37% p\u00ebrqindjen e popullsis\u00eb shqiptare q\u00eb p\u00ebrballet me varf\u00ebrin\u00eb energjitike .<\/p>\n<p>Ndryshimet klimatike, sidomos me rritjen e temperatur\u00ebs kan\u00eb sjell\u00eb ndryshime n\u00eb habitatet natyrore dhe biodiversitetin duke rritur presionin mbi habitatet dhe llojet m\u00eb t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnuara, sidomos ato lagunore dhe bregdetare, dhe shtimin e llojeve aliene dhe invazive . S\u00eb fundi, por jo nga r\u00ebnd\u00ebsia, zonat urbane jan\u00eb ato t\u00eb cilat p\u00ebrjetojn\u00eb agresivitetin e plot\u00eb t\u00eb k\u00ebtyre fenomeneve, pasi n\u00eb tre dekada tranzicion, betonizimi dhe nd\u00ebrtimi ka krijuar korac\u00eb n\u00eb mbi 90% t\u00eb sip\u00ebrfaqes s\u00eb tyre. Tjet\u00ebrsimi i elementeve natyrore n\u00eb qytete detyron shum\u00eb qytetar\u00eb t\u00eb ekspozohen, kund\u00ebr d\u00ebshir\u00ebs s\u00eb tyre, n\u00eb temperatura m\u00eb t\u00eb larta se ato q\u00eb regjistrojn\u00eb qendrat meteorologjike, n\u00eb zona me p\u00ebrqendrim t\u00eb lart\u00eb t\u00eb ndot\u00ebsve n\u00eb aj\u00ebr, duke rrezikuar sh\u00ebndetin e tyre.<\/p>\n<p>Vler\u00ebsojm\u00eb q\u00ebndrimin e vendit ton\u00eb krahas vendeve t\u00eb tjera p\u00ebr t\u00eb adresuar k\u00ebt\u00eb sfid\u00eb globale duke marr\u00eb angazhime konkrete p\u00ebr uljen e shkarkimeve t\u00eb gazeve ser\u00eb me 20.9% deri n\u00eb vitin 2030 dhe renditur krahas vendeve q\u00eb synojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb me shkarkime zero n\u00eb vitin 2050.<\/p>\n<p>P\u00ebrfaq\u00ebsuesit e Organizatave t\u00eb Shoq\u00ebris\u00eb Civile, k\u00ebrkojn\u00eb nga institucionet p\u00ebrgjegj\u00ebse politik\u00eb-b\u00ebr\u00ebse dhe ligjzbatuese q\u00eb t\u00eb vler\u00ebsohet me seriozitetin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb emergjenca klimatike me t\u00eb cil\u00ebn p\u00ebrballet vendi dhe rajoni. Kjo nevoj\u00eb p\u00ebr trajtim t\u00eb shpejt\u00eb, t\u00eb integruar dhe koherent me politikat evropiane b\u00ebhet m\u00eb e shprehur prej pamund\u00ebsis\u00eb s\u00eb vendit ton\u00eb p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrballuar me k\u00ebto pasoja p\u00ebr shkak t\u00eb rritjes s\u00eb frekuenc\u00ebs s\u00eb tyre dhe kufizimeve q\u00eb kan\u00eb institucionet dhe ekonomia e vendit ton\u00eb.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ndryshimet Klimatike ishin n\u00eb fokus t\u00eb Forumit Komb\u00ebtar t\u00eb Organizatave t\u00eb Shoq\u00ebris\u00eb Civile q\u00eb u mbajt n\u00eb dat\u00ebn 28 mars 2023. Forumi kishte p\u00ebr q\u00ebllim t\u00eb b\u00ebnte bashk\u00eb OSHC-t\u00eb n\u00eb diskutimin mbi masat q\u00eb duhet t\u00eb nd\u00ebrmerren p\u00ebr t\u00eb adresuar problematik\u00ebn e ndryshimeve klimatike n\u00eb zbatim t\u00eb qasjeve t\u00eb aft\u00ebsive rip\u00ebrt\u00ebrit\u00ebse n\u00eb nivel komb\u00ebtar e lokal. Objektivat kryesore e Forumit ishin: Theksimi i nevoj\u00ebs p\u00ebr nj\u00eb kuad\u00ebr m\u00eb t\u00eb plot\u00eb p\u00ebr zbutjen dhe p\u00ebrshtatjen e ndikimeve klimatike. Nevoja p\u00ebr gjith\u00ebp\u00ebrfshirje t\u00eb politikave klimatike n\u00eb sektor\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm t\u00eb ekonomis\u00eb dhe rritje t\u00eb aft\u00ebsive rip\u00ebrt\u00ebrit\u00ebse ndaj fatkeq\u00ebsive. Rritja e kapaciteteve t\u00eb institucioneve n\u00eb burime njer\u00ebzore dhe ato financiare p\u00ebr t\u2019i adresuar \u00e7\u00ebshtjet klimatike n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Integrimit Evropian. Forcimi i rolit t\u00eb OSHC-ve n\u00eb advokimin e \u00e7\u00ebshtjeve klimatike. Organizatat e Shoq\u00ebris\u00eb Civile dhe publiku i gjer\u00eb paraqiten gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsuar p\u00ebr pasojat klimatike. M\u00eb shum\u00eb grupe po angazhohen n\u00eb iniciativa p\u00ebr t\u00eb advokuar integrimin e \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb klim\u00ebs n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb sektor\u00ebt, me q\u00ebllim rritjen e nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit t\u00eb publikut t\u00eb gjer\u00eb dhe institucioneve n\u00eb nivel komb\u00ebtar dhe lokal. Me rritjen e temperatur\u00ebs me +1.09oC n\u00eb periudh\u00ebn 2011-2020 krahasuar 1850-1900, referuar k\u00ebtu raportit vler\u00ebsues t\u00eb IPCC t\u00eb mars 2023 , ndryshimet klimatike jan\u00eb nj\u00eb realitet global. Ky fenomen paraqitet si k\u00ebrc\u00ebnim i shtuar ndaj vendeve t\u00eb vogla si Shqip\u00ebria, ku \u00ebsht\u00eb rritur frekuenca e ngjarjeve ekstreme t\u00eb motit si p\u00ebrmbytjet, that\u00ebsira e tejzgjatur, val\u00ebt e t\u00eb nxehtit dhe zjarret n\u00eb pyje, etj. Rreth 55% e popullsis\u00eb s\u00eb vendit ton\u00eb , kryesisht e p\u00ebrqendruar n\u00eb Ult\u00ebsir\u00ebn Per\u00ebndimore, vler\u00ebsohet t\u00eb jet\u00eb e ekspozuar ndaj rreziqeve t\u00eb lidhura me klim\u00ebn, nj\u00eb shif\u00ebr m\u00eb e lart\u00eb se vler\u00ebsimi global prej 40-45%. Vet\u00ebm gjat\u00eb tre muajve t\u00eb k\u00ebtij dimri, disa komunitete n\u00eb Qarkun e Shkodr\u00ebs jan\u00eb gjendur tre her\u00eb t\u00eb p\u00ebrmbytura n\u00ebn v\u00ebrshimin e ujrave t\u00eb lumit Drin dhe Buna, sip\u00ebrfaqet e pyjeve dhe zonave t\u00eb djegura k\u00ebt\u00eb ver\u00eb k\u00ebrc\u00ebnuan n\u00eb jo pak raste edhe vet\u00eb sezonin turistik, sikund\u00ebr that\u00ebsirat e zgjatura kan\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00ebn presion sektorin energjitik dhe at\u00eb bujq\u00ebsor. Ndikimi i k\u00ebtyre fenomeneve ka veprim t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb mbi ekonomin\u00eb me ndikim mbi prodhimin e energjis\u00eb nga burimet hidrike, rritjen e konsumit t\u00eb energjis\u00eb, p\u00ebrdorimit t\u00eb ujit, prodhimin bujq\u00ebsor e blegtoral, duke cenuar drejtp\u00ebrdrejt\u00eb sigurin\u00eb dhe mir\u00ebqenien e popullat\u00ebs. Infrastruktura urbane, p\u00ebrfshir\u00eb transportin, sistemet e uj\u00ebsjell\u00ebs-kanalizimeve dhe ato t\u00eb furnizimit me energji gjenden n\u00ebn presionin e shtuar t\u00eb ngjarjeve ekstreme t\u00eb motit, duke cenuar cil\u00ebsin\u00eb e sh\u00ebrbimeve dhe furnizimit, deri n\u00eb nd\u00ebrprerjen e tyre, me humbje ekonomike dhe ndikim m\u00eb t\u00eb shprehur mbi shtresat e varfra t\u00eb popullsis\u00eb. Sipas raporteve t\u00eb Komunitetit t\u00eb Energjis\u00eb, kriza energjitike n\u00eb vitin 2022 ka rritur n\u00eb 37% p\u00ebrqindjen e popullsis\u00eb shqiptare q\u00eb p\u00ebrballet me varf\u00ebrin\u00eb energjitike . Ndryshimet klimatike, sidomos me rritjen e temperatur\u00ebs kan\u00eb sjell\u00eb ndryshime n\u00eb habitatet natyrore dhe biodiversitetin duke rritur presionin mbi habitatet dhe llojet m\u00eb t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnuara, sidomos ato lagunore dhe bregdetare, dhe shtimin e llojeve aliene dhe invazive . S\u00eb fundi, por jo nga r\u00ebnd\u00ebsia, zonat urbane jan\u00eb ato t\u00eb cilat p\u00ebrjetojn\u00eb agresivitetin e plot\u00eb t\u00eb k\u00ebtyre fenomeneve, pasi n\u00eb tre dekada tranzicion, betonizimi dhe nd\u00ebrtimi ka krijuar korac\u00eb n\u00eb mbi 90% t\u00eb sip\u00ebrfaqes s\u00eb tyre. Tjet\u00ebrsimi i elementeve natyrore n\u00eb qytete detyron shum\u00eb qytetar\u00eb t\u00eb ekspozohen, kund\u00ebr d\u00ebshir\u00ebs s\u00eb tyre, n\u00eb temperatura m\u00eb t\u00eb larta se ato q\u00eb regjistrojn\u00eb qendrat meteorologjike, n\u00eb zona me p\u00ebrqendrim t\u00eb lart\u00eb t\u00eb ndot\u00ebsve n\u00eb aj\u00ebr, duke rrezikuar sh\u00ebndetin e tyre. Vler\u00ebsojm\u00eb q\u00ebndrimin e vendit ton\u00eb krahas vendeve t\u00eb tjera p\u00ebr t\u00eb adresuar k\u00ebt\u00eb sfid\u00eb globale duke marr\u00eb angazhime konkrete p\u00ebr uljen e shkarkimeve t\u00eb gazeve ser\u00eb me 20.9% deri n\u00eb vitin 2030 dhe renditur krahas vendeve q\u00eb synojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb me shkarkime zero n\u00eb vitin 2050. P\u00ebrfaq\u00ebsuesit e Organizatave t\u00eb Shoq\u00ebris\u00eb Civile, k\u00ebrkojn\u00eb nga institucionet p\u00ebrgjegj\u00ebse politik\u00eb-b\u00ebr\u00ebse dhe ligjzbatuese q\u00eb t\u00eb vler\u00ebsohet me seriozitetin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb emergjenca klimatike me t\u00eb cil\u00ebn p\u00ebrballet vendi dhe rajoni. Kjo nevoj\u00eb p\u00ebr trajtim t\u00eb shpejt\u00eb, t\u00eb integruar dhe koherent me politikat evropiane b\u00ebhet m\u00eb e shprehur prej pamund\u00ebsis\u00eb s\u00eb vendit ton\u00eb p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrballuar me k\u00ebto pasoja p\u00ebr shkak t\u00eb rritjes s\u00eb frekuenc\u00ebs s\u00eb tyre dhe kufizimeve q\u00eb kan\u00eb institucionet dhe ekonomia e vendit ton\u00eb.<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":7706,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"give_campaign_id":0,"footnotes":""},"categories":[67],"tags":[],"class_list":["post-7762","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news"],"acf":[],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/rec.spontan.agency\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3-scaled.jpg",2037,2560,false],"landscape":["https:\/\/rec.spontan.agency\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3-scaled.jpg",2037,2560,false],"portraits":["https:\/\/rec.spontan.agency\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3-scaled.jpg",2037,2560,false],"thumbnail":["https:\/\/rec.spontan.agency\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/rec.spontan.agency\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3-239x300.jpg",239,300,true],"large":["https:\/\/rec.spontan.agency\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3-815x1024.jpg",815,1024,true],"1536x1536":["https:\/\/rec.spontan.agency\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3-1222x1536.jpg",1222,1536,true],"2048x2048":["https:\/\/rec.spontan.agency\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3-1630x2048.jpg",1630,2048,true],"trp-custom-language-flag":["https:\/\/rec.spontan.agency\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3-scaled.jpg",10,12,false],"ecofine-large":["https:\/\/rec.spontan.agency\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3-1320x700.jpg",1320,700,true]},"rttpg_author":{"display_name":"rec","author_link":"https:\/\/rec.spontan.agency\/sq\/author\/rec\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/rec.spontan.agency\/sq\/category\/news\/\" rel=\"category tag\">News<\/a>","rttpg_excerpt":"Ndryshimet Klimatike ishin n\u00eb fokus t\u00eb Forumit Komb\u00ebtar t\u00eb Organizatave t\u00eb Shoq\u00ebris\u00eb Civile q\u00eb u mbajt n\u00eb dat\u00ebn 28 mars 2023. Forumi kishte p\u00ebr q\u00ebllim t\u00eb b\u00ebnte bashk\u00eb OSHC-t\u00eb n\u00eb diskutimin mbi masat q\u00eb duhet t\u00eb nd\u00ebrmerren p\u00ebr t\u00eb adresuar problematik\u00ebn e ndryshimeve klimatike n\u00eb zbatim t\u00eb qasjeve t\u00eb aft\u00ebsive rip\u00ebrt\u00ebrit\u00ebse n\u00eb nivel komb\u00ebtar e&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rec.spontan.agency\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7762","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rec.spontan.agency\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rec.spontan.agency\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rec.spontan.agency\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rec.spontan.agency\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7762"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rec.spontan.agency\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7762\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7763,"href":"https:\/\/rec.spontan.agency\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7762\/revisions\/7763"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rec.spontan.agency\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7706"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rec.spontan.agency\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7762"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rec.spontan.agency\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7762"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rec.spontan.agency\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7762"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}